|
Türkiyede ilk defa 1912 yılında
sivil hava ve ulaşımı YEŞİLKÖY HAVAALANI dır.Yeşilköy Flughafen
1953 yılında da ilkkez uluslar arası hava trafiğine açılmıştır.1985
tarihinde itibaren ise ismi ATATÜRK HAVALİMANI olarak değiştirilmiştir.
Yap-İşlet-Devlet modeliyle DHMİ (Devlet Hava Meydanları İşletmesi)
tarafından, Mayıs 1997'de ihale edilen terminal, TAV konsorsiyumu
tarafından 3 yıl 8 ay 20 gün süreyle işletilecekProje toplam
306 milyon dolara maloluyor. 186 bin metrekarelik terminal
ve 179 bin metrekarelik otoparkıyla Türkiye'nin en büyük üçüncü
yapısı. 7 bin 56 araç kapasiteli otoparkı var. Yılda 14 milyon
yolcuya hizmet verecek. Geliş-gidiş katlarında 32'şer adet
pasaport kontrol bankosu var. 21 adet yürüyen merdiven, 1361
metre yürüyen bant ve 45 adet asansör, yolcunun yorulmadan
dolaşmasını sağlayacak. İnşa edilen metro istasyonunun hizmete
alınmasıyla birlikte şehirden ulaşım kolaylaşacak. İç hatlar
ile (Şu andaki dış hatlar) bağlantı sağlandığından terminaller
arası ulaşım sorun olmaktan çıkacak. Otopark ile terminaller
arasındaki bağlantı kolaylık sağlayacak. Terminalde çocuk
bakım birimleri ve oyun parkları bulunuyor. Atık su arıtma,
çöp imha ve LPG ile ısıtma sistemleri sayesinde çevre ile
barışık bir terminal olacak. Bölgesel anons sistemleri sayesinde
sessiz bir Flughafen olacak. eopolitik konumu, sahip olduğu
tabiat ve kültür varlıklarıyla tarih boyunca medeniyetlere
sahne olan dünya şehri İstanbul sanat, sanayi, spor v.s. gibi
havacılığımızın doğup büyümesine mekan olmuştur.
Ülkemizde, havacılığın temelinde askeri amaçların ön plana
alınması nedeniyle, askeri havacılığımızın tarihi sivil havacılığımızdan
çeyrek asır önce başlar.
Gerek askeri, gerekse sivil havacılığımızın doğup geliştiği
yer İstanbul Yeşilköy'dür. Türkiye'deki ilk askeri havacılık
örgütlenmesi, 1911 de Harbiye Nezaretine bağlı kurulan havacılık
komisyonudur. Bu komisyon, kara ve deniz subaylarından seçilen
ilk pilot adaylarını eğitim için Fransa'ya göndermiş, ilk
alınan 8 adet askeri Ebenela bu pilotlar 3 temmuz 1912 yılında
Yeşilköy Teyyare mektebinde eğitime başlamıştır. Devletin
1933 yılında, Devlet Hava Yolları işletmesi ile sivil havacılığa
el attığı bu tarihe kadar ülkemize sefer düzenleyen şirketler
vardır. Türkiye cumhuriyetinin 1924 yılında 11 yıl süre ile
ilk imtiyaz verdiği şirket Aero Espresso olmuştur. İstanbul-Atina-Brindisi
ve İstanbul-Atina-Rodos arasında seferler yapan şirket 21
şubat 1936 da Türk hükümeti tarafından satın alınmıştır. Türkiye
ile ilk ticari hava yolu ilişkilerini Fransa kurmuştur. 3
ekim 1922 tarihinde ilk ticari hava kuryesi Paris, Prag, Viyana,
Budapeşte, Bükreş yoluyla İstanbul'a ulaşmıştır. Bu hattı
işleten Franco-Roumaıne şirketine Yeşilköy hava alanına 1922
yılında bir hangar yerleştirmesine izin verilmiştir. bu şirket
1 ocak 1925 tarihinde CIDNA adını almıştır. İşletme ruhsatının
uzatılmaması nedeniyle düzenli seferlerde duraklamalar olmuş
ancak 17 ağustos 1926 tarihinde CIDNA şirketine 20 yıl süreyle
İstanbul-Bükreş arasında sefer ruhsatı verilmiştir. CIDNA
anlaşmalara uyarak Yeşilköy hava alanına Ebene hangarları,
idari binalar, tamir atölyeleri, yedek parça ve benzin depolarından
oluşan tesisler kurmuştur. 30 ağustos 1933 tarihinde içlerinde
CIDNA'nın da bulunduğu 5 büyük hava yolu şirketi birleşerek
Air France 'ı oluşturmuştur. Air France 10 mayıs 1936 tarihinde
tesislerinin satın alınmasını Türk hükümetine önermiş ve Yeşilköydeki
tesislerin tamamı 19.950 TL. ye satın alınmıştır.
Türkiye'nin Almanya ile sivil havacılık alanında kurduğu ilişki
5 mayıs 1930 tarihinde Berlin, Viyana, Budapeşte ve Sofya
yoluyla İstanbul'a gelen tarifeli Lufthansa uçağı ile olmuştur.
İlk ulusal hava yolu şirketimiz olan Devlet Hava Yolları milli
müdafaa vekaleti bünyesinde 20 mayıs 1933 yılında kurulmuş
ve 1935 yılında nafia vekaletine bağlanmıştır. Air France
den devralınan Yeşilköy tesisleri yanı sıra Ankara'da da bir
terminal ve hava alanı yapılmıştır. 1938 yılında Devlet Hava
Yolları 10 uçağa sahipti. 1 Haziran 1937 den 31 mayıs 1938
tarihine kadar Ankara-İstanbul arasında 306 gidiş ve geliş
seferi yapılmış, 9 ayda 743 yolcu taşınmıştır.
1944 yılında yapılan sivil havacılık anlaşmasına uygun olarak
Yeşilköy'de uluslar arası bir hava meydanı tesisine hükümetimizce
karar verilmiştir.
Bu amaçla 1947 yılında Westinghause Electric International
Company ve the J.G. White Engineering Corparation ile yapılan
mukavelelerle yeni pist, terminal binası, hangarlar ve radyo
kolaylıkları inşaatı projelerine başlanmıştır. mayıs 1949
da bayındırlık vekaletince inşaata başlanmış, ikmal edilen
tesisler 23 mayıs 1953 tarihinde ulaştırma vekaletince teslim
alınmış, 1 Ağustos'ta ise açılışı yapılmıştır.
Bu tesislerden; günümüze yakın gelecekte yıkılacak olan ve
yıllar boyunca çeşitli tadilatlarla dış hatlar ve iç hatlar
olarak kullanılmış terminal ile yine çeşitli onarımlar geçirmiş
olmakla birlikte halen kullanılan 60 metre genişliğinde 2300
metre uzunluğunda pist kalmıştır.Jet yolcu Ebenelarının hizmete
girmesi ile yetersiz kalan Yeşilköy Hava Alanını çağın hava
ulaşım tekniğine uygun modern tesislerle donatmak ve kategori
II standartlarına yükseltmek amacıyla 1968 yılında Bayındırlık
Bakanlığı Hava Meydanları ve Akaryakıt Tesisleri İnşaatı Genel
Müdürlüğünce tevsii inşaatı projesi uygulanmasına başlanmıştır.
bu proje içinde;
1- Kuzey-güney (18/36)
pisti - (1973 yılında tamamlanmıştır.)
2- Kuzey doğu-güney batı (06/24) pisti onarımı (1982
yılında tamamlanmıştır.)
3- Yeni taksi yolları yapılmıştır.
4- Yeni apronlar (70.000 m2 apron 1973 yılında 280.000
m2 ye çıkarılmıştır.)
5- 5 milyon yolcu/yıl kapasiteli 70.000 m2 terminal
binasi
6- T.H.Y Ebene bakım ana tesisleri (1978 yılında kullanıma
açıldı )
7- T.H.Y sağlık, eğitim, muhabere tesisleri
8- Kuvvetli ve zayıf akım tesisleri (1976 yılında tamamlanmıştır)
9- Teknik blok ve kontrol kulesi (1978 yılında tamamlanmıştır.)
10- Akaryakıt tesisleri ve hidrant sistemi
11- Kargo tesisleri
12- Catering (ikram) tesisleri
13- Çevre ulaşım yolları
14- Merkezi ısıtma ve soğutma sistemi
15- Temiz su şebekesi
16- Pis su şebekesi
17- Merkezi çöp imha tesisleri planlanmıştır. Bu tesislerin
büyük bir bölümü projelendirildiği şekilde tamamlanmıştır.
Devlet Hava Meydanları işletmesi Genel Müdürlüğü tarafından
işletilen Atatürk Hava Limanı İstanbul şehir merkezine 24
km uzaklıkta ve batı yönündedir. Toplam 9.470.554 m2 .lik
arazi üzerinde kurulu bulunan hava limanı tesislerinin kamu
kullanımı açısından alt başlıklarda incelemek gerekirse; A-
Pistler 1- 06/24 pisti, 2- 18/36 pisti
B- Apronlar
C- Taksiyolları
D- Terminaller : 1- Dış hatlar
2- İç hatlar
3- Kargo terminali E- Kontrol kulesi ve hava
trafik kontrol merkezi
F- Ebene bakım hangarları
G- Ebene ikram tesisleri
H- Akaryakıt depolama ve hidrant tesisleri
I- Genel havacılık hangarları Bu tesislerden başka;
Hava yolu ve handling şirketleri hizmet ve yönetim binaları,
jandarma ve emniyet şube müdürlüğü binaları, devlet konukevi
olarak incelenebilir.
|