 |
Müze Çaykara Caddesi, Çaykara Sokak'ta bulunmaktadır. XIX.
yüzyılın sonlarında Erzurumlu bir zengin
tarafından konak olarak yaptırılmıştır.
1915-1916 yıllarında 9 ay kadar kısa bir
süre için Alman Konsolosluğu olarak kullanılan
yapı, 12 Mart 1918 tarihinde Erzurum'un
kurtuluşunu müteakip, Erzurum Valiliği'ne
ikametgâh olarak verilmiştir. Vali Mahir
Akkaya 3 Temmuz 1919 tarihine kadar burada
oturmuş, onun Erzurum'dan ayrılması ile
konak
|
boşalmıştır. Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'a
çıkmasından sonra kongre için gelmiş olduğu
Erzurum'daki bu konağa 9 Temmuz 1919 tarihinde
Hüseyin Rauf Bey ve arkadaşları ile yerleşmeleri,
29 Ağustos 1919 tarihine kadar 52 gün Erzurum
Kongresi çalışmalarını sürdürmeleri ile konak,
tarihsel bir önem kazanmıştır. Gazi Mustafa
Kemal Paşa'nın Erzurum'dan ayrılmaları üzerine
ev yine vali konağı olarak kullanılmaya başlanmıştır.
Cumhuriyet'in ilanından sonra 13 Eylül 1924
günü Erzurum'a gelişlerinde, Belediye Başkanı
Nazif Bey tarafından Erzurumlu bir kuyumcuya
yaptırılan altın anahtar ve evin tapusu şehir
adına Mustafa Kemal Paşa'ya armağan edilmiştir.
1930-1934 yılları arasında Erzurum kolordu
kumandanlarının ikâmetine verilen konak, Atatürk'ün
ölümü üzerine kızkardeşi Makbule Boysan Hanım'a
intikal etmiş ve tapu kayıtlarından elde edilen
bilgiye göre, onun da ölümünden sonra isteği
üzerine 12.10.1944 tarihinde Çocuk Esirgeme
Kurumu'na devredilmiştir. Bu kurum tarafından
1980 yılına kadar kullanılan bina 8.5.1984
tarihinde Sağlık Bakanlığı tarafından Kültür
Bakanlığı'na devredilmiştir.
Bodrum kat üzerine zemin ve birinci kat ile
çatı katından ibaret olan bina onarılarak
3.10.1984 tarihinde Atatürk Müzesi olarak
ziyarete açılmıştır. |
Zemin Kat
Taş kemerli çift kanatlı girişten sonra sağda
Kazım Karabekir ve Kazım Yurdalan'a ait eşya,
belge ve fotoğraflar sergilenmekte olup, bu
odadan bir kapıyla Erzurum Müdafai Hukuki
Milliye Cemiyeti Başkanı ve Erzurum Kongresi
üyesi Raif Dinç'e ait giysiler, silahlar,
fotoğraflar ve belgelerin sergilendiği odaya
geçilmektedir. Bu odanın karşısında Anadolu'da
yayınlanan Türk Gazetesi Envari Şarkiye'nin,
Milli Mücadele Dönemi'nin unutulmaz gazetesi
Albayrak'ın |
 |
| ve Erzurum Kongresi bildirilerinin basıldığı
matbaa makinasının teşhir edildiği oda yer
almaktadır.
I. Kat
Birinci katta merdiven başı sahanlığında Atatürk'ün
ikinci kez Erzurum'a gelişlerinde toplu halde
çekilen büyük boy fotoğraf ve o yıllara ait
koltuk ve sehpalar bulunmaktadır. Buradan
geçilen antre kısmından Erzurum Kongresi üyelerinin
fotoğrafları ve biyografileri bulunan salona,
kabul salonuna ve yatak odasına geçilmektedir. |
 |
23 Temmuz Kongre Salonu
Kendi adını verdiği Kongre Meydanı'nda bulunmaktadır.
XIX. yüzyıl sonlarında yapılmıştır.
23 Temmuz Kongre Salonu (Atatürk Yapı Meslek
Lisesi) binası Güzel Sanatlar Lisesi olarak
hizmet vermektedir. 23 Temmuz Erzurum Kongresi,
İdadi Mektebi (Lisesi) olarak hizmet veren
bu binanın birinci katındaki bir salonda
yapılmıştır. 1925 yılında geçirdiği yangında
binanın tüm ahşap bölümleri yanmıştır.
|
|
Yangınından sonra onarılan
bina Yapı Sanat Mektebi olarak hizmete açılmıştır.
Binanın ikinci katında bulunan bir salon
ve salona açılan iki oda Kongre Müzesi olarak
düzenlenmiştir. Atatürk'ün başkanlığında
gerçekleştirilen Erzurum Kongresi ile Cumhuriyet'in
temelleri bu binada atılmış ve Türkiye Büyük
Millet Meclisi'ne giden yol bu kongre ile
aralanmıştır. Dolayısıyla bu bina Cumhuriyet
tarihimizde çok önemli bir yere sahiptir.
Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı özel müze
statüsünde bulunan bu salonda kongre üyelerinin
fotoğrafları, biyografileri, o dönemden
kalma sıralar ve benzeri kongre belgeleri
sergilenmektedir. Bina U planlı olup, bodrum
ve 2 kattan oluşmaktadır. Binanın ana girişi
esas alındığında planda ve cephede tam simetri
hakimdir. Ana girişle beraber iki girişi
daha mevcuttur. Merdivenlerden birinci kata
çıkınca tam karşıda Erzurum Kongresi'nin
temsili salonu bulunmaktadır. Salondan girince
tam karşıda Atatürk heykeli, dört sıra halinde
oturma grupları, duvarlarda kongreye hangi
illerden delegelerin katıldığını gösteren
harita bulunmaktadır. Salonun karşılıklı
her iki yanında küçük odalar zamanın mobilyaları
ile donatılmıştır.
Müze Tel : (+90-442) 234 20 37
Ziyarete açık saatler : 07:45-12:00
/12:30-16:15
Ziyarete açık günler : Pazar, pazartesi
hariç;
|
