Yamaç Paraşütü sporu, ilk bakışta serbest atlama paraşütüne
benzeyen bir paraşüt ile uçak yerine, yüksek bir tepeden
koşulmak sureti havalanmaktır. Eğimli ve yüksek bir tepeye
açık olarak serilen paraşüt,
pilotun koşmaya başlaması ile hava
ile dolar ve pilotla birlikte havalanır. Uçuşların süresi
kullanılan malzemenin performansı ve pilotun tecrübesine
bağlı olarak kilometrelerce /saatlerce sürebilir. Tek
kişi olabileceği gibi iki kişilik ( tandem ) kanatları
da vardır.
İlk denemesi 1940'lı yıllara uzanan yamaç paraşütü günümüze
kadar pek çok değişiklik göstermiş, uçuş süresi ve güvenliğini
artırıcı yapısal gelişme kaydetmiştir.
İlk yamaç paraşütü serbest atlayış
paraşütüne benzemekteydi. Zamanla değişiklik göstererek
basınca dayanıklı olma özelliği yerine yüksek kaldırma
gücüne sahip aerofil yapıya dönüştü. Yamaç paraşütü
kanat yapısı 1980 li yıllardan itibaren kolay havalanan,
iyi bir süzülme performansı ve yavaş çöküş oranı için
en uygun şekline ulaştı.
Ülkemizde Yamaç Paraşütü Sporu 1990 başlarında Fethiye
Ölüdeniz bölgesinde ki Baba Dağı'nın yabancı pilotlar
tarafından keşfedilmesi ile tanınmış, ilk olarak üniversite
kulüplerinde aktif olarak başlamıştır. Bilinen en ekonomik
hava aracı olması ve doğa sporları ile içiçe olması
bugün geniş bir kitle tarafından sevilerek yapılmasını
sağlamıştır. Temelde özel bir yetenek ve aşırı efor
gerektirmeyen Yamaç Paraşütü Sporu standart bir eğitim
sonrasında yapımı oldukça kolay ve zevklidir. THK, üniversite
kulüpleri ve özel kulüpler tarafından Yamaç Paraşütü
Eğitimleri düzenlenmektedir.
BAZI UÇUŞ BÖLGELERİ ÖLÜDENİZ - BABADAĞ Konum: Muğla ilinin Fethiye ilçe sınırlarında yeralan
Babadağ deniz kıyısından 7 km içeridedir. Ölüdeniz kumsalının
hemen arkasında yükselir ve tam güneye bakar. Kalkış
pistine Ölüdeniz'den 45 dakikalık stabilize ancak düzgün
sayılabilecek yolla ulaşılır.
Uçuş Mevsimi: Nisan - Ekim arası güvenli uçuşlar yapılmaktadır.
Bölge Özellikleri: Türkiye'de yamaç paraşütünün ilk
yapıldığı yer olan Ölüdeniz dünyaca ün yapmıştır. Eşsiz
doğası, güneşi ve denizi her sene binlerce yerli ve
yabancı turisti büyüleyen bölge her çeşit outdoor aktivitesine
uygun yapıdadır. Gelişmiş bir turistik merkez olan bölgede
ulaşım, konaklama, yeme içme sorunu yaşanmamaktadır.
Çevrede tekne turları ayrıca ilgi çekmektedir. Babadağ
yaz kış trekking ve kampçılık alanı olarak tercih edilmektedir.
Kalkış Pistleri: Babadağ da toplam üç pist vardır. 1700
metre güney pisti kalkış için çok müsaittir. 1800 metrelik
kuzey pisti biraz küçük ve diktir. 1900 Metre kuzey
zirve pistinin kalkış alanı oldukça rahattır. Genelde
1700 metrelik pist günün büyük bölümünde tam karşıdan
güney rüzgarı aldığı için genelde buradan uçulur. Oldukça
geniş olan piste aynı anda 20 civarında kanat serilebilir.
İniş Pisti: Ölüdeniz kıyısındaki Belcekız plajı, uzun
ve genişliği ile oldukça rahat ve güvenli bir iniş alanıdır.
Meteorolojik Özellikler: Yaz sezonu boyunca hava tutarlılık
gösterir. Bazen sabah saatlerinde kuzey rüzgarı eser
ve kuzey pistlerinden vadi içine kalkış yapılır. Güney
pisti günün büyük bölümünde 5-20 km arasında güneyden
esen rüzgarı karşılar.
Dikkat edilmesi gerekenler: Özellikle sezonun başı ve
sonu olan mevsim değişikliği aylarında havada hızlı
değişimler olabilmekte ve kalkış alanına bulut inebilmektedir.
Güney pistinde, öğleye kadar geçen sürede dağın batı
ucundan gelen batı rüzgarı, sahte güney rüzgarı yaratarak
yanıltabilmektedir.
DENİZLİ-PAMUKKALE Konum: Pamukkale Denizliye
21 km uzaklıkta Çökelen Dağı eteklerinde yer almaktadır.
Turistik bölge olduğu için bölgeye her türlü ulaşım
şekli mümkündür.
Uçuş Mevsimi: Ilıman iklimi ile yılın her mevsimi uçuş
yapılabilmektedir.
Bölge avantajları: Eski bir yerleşim bölgesi olan Pamukkale,
kireçli sıcak suların çökmesiyle oluşan
travertenleri ve tarihi kalıntılarıyla
her yıl binlerce turistin geldiği ülkenin önemli
turistik merkezlerindendir.
Uçuş yapılabilen iki tepe bulunmaktadır: EĞİTİM TEPESİ
Meteorolojik Özellikleri : Gün doğduktan sonra gün-batı
yönünde kendini hissettiren rüzgar öğle saatlerine kadar
hafif şiddette eser. Öğle saatlerinde artan rüzgar batıya
kayarak günbatımında neredeyse tamamen kesilmektedir.
Kalkış Pisti :70 m yüksekliğindeki tepe alçak oluşundan
dolayı amatör uçuşlar için tercih edilmektedir. Yeraltı
sularının tüm bölgede yaşanan ılıman etkileri nedeniyle
bölgede yaşanan rüzgar değişiklikleri burada hissedilmemektedir.
Düzenli rüzgarlar sayesinde yıl boyunca güvenli uçuşlar
yapılabilmektedir.
İniş Pisti : Yamaçtan yapılan uçuşlar bölgede bulunan
düzlüklerde son bulur. İniş noktaları herhangi bir engel
taşımaması nedeniyle son derece güvenlidir.
Dikkat edilmesi gerekenler : Yaz sıcağının en yoğun yaşandığı
aylarda öğle saatlerinde hızlanan rüzgarla beraber oluşan
sert türbülanslara dikkat edilmelidir. DİNAMİT DEPOSU Meteorolojik Özellikleri : Batı rüzgarının hakim olduğu
tepe özellikle sabah saatlerinde uçuşa elverişlidir. Öğleye
doğru başlayan güçlü termik oluşumlar deneyimli pilotlar
için uzun uçuşlar sağlamaktadır.
Kalkış Pisti : Adını tepede bulunan eski bir dinamit deposundan
alan uçuş pisti 300 metre yüksekliğindedir. İki paraşütün
rahatça kalkış yapabileceği geniş bir alanı olan yamaç,
Pamukkale'nin tüm güzelliğini görecek noktadadır.
İniş Pisti : Uçuş parkurunun bitimindeki araziye iniş
yapılabildiği gibi travertenlerin girişinde yeralan helikopter
pistine de güvenli inişler yapılmaktadır.
Dikkat edilmesi gerekenler : Yaz aylarında öğle saatlerin
oluşan türbülanslar uçuşlar sırasında maksimum düzeyde
dikkat ve kontrol gerektirmektedir. Sert rüzgarlarda kalkış
pistinin bitiş noktasında türbülanslara rastlanabilir.
Çapraz esen rüzgar kalkıştan hemen sonra paraşütte asimetrik
kapanmalara neden olmaktadır. Ayrıca tepenin dik eğimde
bitmesi başarılı bir kalkış için çok süratli bir koşu
gerektirmektedir.
ANKARA-GÖLBAŞI Konum : Ankara şehir merkezine 27 km uzaklıktaki
Gölbaşı bölgesine ulaşım kent merkezinden kolaylıkla sağlanmaktadır.
Bölge Özellikleri: Ankara'ya yakınlığı
nedeni ile kent içerisindeki bütün aktivite ve olanaklardan
faydalanmak mümkündür. Ankara'daki üniversite havacılık
kulüplerinin Yamaç Paraşütü eğitimi verdikleri bölgedir.
Gölbaşı, şehir hayatından
uzaklaşmak isteyen Ankaralılar'ın hafta sonlarını değerlendirdikleri
bir mesire yeri olarak ilgi görmektedir.
Kalkış Pisti :Geniş bir ovaya bakan eğitim tepesi uygun
irtifası ve rüzgarı her yönden karşılaması nedeniyle yamaç
paraşütü eğitimleri için çok elverişlidir. BOLU-ABANT Konum:Abant Dağları, Bolu şehir
merkezinin 34 km güneyindedir. Asfalt olan 25 km.lik Abant
Gölü ulaşım yolu kullanılarak ulaşılabilir. Ankara-İstanbul
otoyolu geçişi üzerindeki Bolu'ya karayolu ile ulaşım
oldukça kolaydır. Abant Gölüne kent merkezinden kalkan
minübüsler kullanılabilir.
Bölge Özellikleri: Yoğun orman alanları ile çevrili Bolu
ili Her türlü turizm aktivitesine uygundur. Çevresi zengin
bir bitki örtüsüne sahip Abant Gölü, yazın piknik ve dinlenme
yeri, kışın kış sporlarının yapılabileceği bir yer olarak
ilgi çekmektedir. Abant Gölü çevresindeki konaklama ve
yeme-içme olanaklarından faydalanılabilir.
Kalkış Pisti: Abant Dağları yamaç paraşütüne elverişli
birden fazla kalkış pistine sahiptir. Genel olarak Abant
Gölü yakınındaki geniş, düz ve tamamen çimen kaplı Örencik
yaylası etrafındaki tepelerde yapılmaktadır. EĞİRDİR
Konum : Isparta'ya 60 km uzaklığıdaki Eğirdir'de karayolu
ve demiryolu ulaşımı mevcuttur. Isparta'nın yerel otobüs
firmaları Eğirdir'den geçer.
Bölge Özellikleri : Eğirdir Gölü ve adası ile pek çok
turistik aktiviteye elverişli Eğirdir, yamaç paraşütü
sporu için çok uygun tepelere sahiptir. Süleyman Demirel
Üniversitesi Havacılık Klübü bu tepelerde eğitim uçuşları
gerçekleştirmektedir. KAYSERİ Konum: Kayseri ili sınırlarındaki
Ali Dağı, il merkezine 15 dk. uzaklıktadır. Otomobil ile
dikkatlice çıkılabilir. Ya da, Zincidere otobüslerine
binerek Alidağı Tabelası'nda inildiğinde, yürüyerek 45
dakikada tepeye ulaşılabilir.
Bölge Özellikleri: Dünyaca ünlü Kapadokya'da yer alan
Kayseri her yıl binlerce yerli yabancı turisti ağırlamaktadır.
Kayseri elverişli coğrafyası ile yamaç paraşütünün yanı
sıra, kayak, bisiklet gibi diğer sportif turizm çeşitlerine
de olanak sunar. Erciyes Ünivesitesi'ndeki Sivil Havacılık
MYO, Ali Dağına hafta sonları eğitim uçuşları düzenlemektedir.
Kalkış Pisti : 600 ile 750 irtifa farkına sahip, birisi
güney, diğeri kuzey rüzgarlarına uygun iki kalkış pisti
mevcuttur. Stabil rüzgarlarda tepenin dik ve düzgün eğimi
saatlerce yelken yapmaya elverişli,ancak türbülanslı havalarda
dikkatli olmak gereklidir.
İniş Pistleri: Tepenin önünde rahatlıkla iniş yapılabilecek
alanlar bulunmaktadır. ESKİŞEHİR / İnönü Eskişehir'in 15 km batısında
bulunan İnönü ilçesinde Türk Hava Kurumunun tesisleri
bulunmaktadır. İlçenin kuzeye bakan yamaçları, özellikle
yaz aylarında kuzeyden esen rüzgarları ile çok uygun uçuş
şartları yaratmaktadır. Türk Hava Kurumu tarafından düzenlenen
kurslar burada yapılmaktadır.
ANTALYA / Aksu Antalya'nın Aksu ilçesindeki tepe Akdeniz Üniversitesi
Havacılık Kulübü tarafından eğitim tepesi olarak kullanılmaktadır.
Antalya-Alanya yolunun Aksu sapağından Perge Harabelerine
dönüldüğünde, Perge'ye girmeden 10-15 km gidildiğinde
40-50 m'lik eğitim tepesine ulaşılır. İnişte sulama
kanalına dikkat edilmelidir.
Yamaç Paraşütü Yapabilmek için Fiziksel Koşullar
Yamaç paraşütü yapabilmek için alt yaş sınırı 16'ı üst
yaş 55 'dır. Üst yaş sınırı için sağlık durumuna göre
esnek olunabilir. Kilo sınırı en az 40 kg, en çok 130
kg'dir. Epilepsi, astım, kalp, bel ve omurga rahatsızlıkları
olanlar yamaç paraşütü eğitimlerine katılamazlar. Yamaç
paraşütü eğitimine katılmak için sağlık koşullarının uygun
olduğu beyan eden bir form doldurulur.
Paraşüt Tipleri Paraşütler(kanat) pilotun ağırlığına göre ve uçuş
tipine göre farklı ebat ve tiptedir. Hafif kilolu pilotun
kullandığı paraşüt, ağır pilotun kullandığına göre daha
küçük ebattadır. Paraşütlerin, alınan eğitim ve tecrübeye
göre farklı performanslar gösteren 5 tipi bulunur.
Kanat Yapısı
Yamaç paraşütü. Kanopi (Kubbe), Askı ve fren ipleri, Taşıyıcı
kolonlar ve Harnes(kuşam tertibatı) olmak üzere 4 bölümde
incelebilir.
Kanopi Paraşüt içerdeki hava basıncını sağlayıp havada kalmasını
sağlayacak, hava geçirgenliği olmayan kumaştan yapılır.
Kanopiler, pilotun ağırlığı ve uçuş tipine göre yaklaşık
40-60 hücreden oluşur ve bu hücreler hava basıncını sağlamak
için kapakçıklarla birbirine bağlanır. Askı ve fren ipleri Oldukça dayanıklı ve hafif bir malzemeden yapılmış
olan ipler pilotu taşımak üzere kanopiye dengeli bir şekilde
dağılmıştır. Kanopinin önünde bulunan ipler toplanarak
ön kolonlarda, arkadakiler ise arka kolonlarda toplanırlar.
Fren ipleri farklı renkte olup bir halkadan geçerek (pilot
bırakırsa dahi savrulmayacak şekilde) en son kolona yerleştirilirler. Taşıyıcı Kolonlar Taşıyıcı kolonlar, kubbe iplerini kuşama bağlarlar.
Pilota kalkışta uygun tutunma yerleri sağlarlar. Kalkışı
kolaylaştırmaktan öte farklı harnes kullanımına imkan
tanırlar. azı gelişmiş yamaç paraşütlerinde speed sistemi
denilen hızlandırıcılar bulunurken bazılarında harnes
kolonlara sabit olarak bağlanmıştır. Harnes (Kuşam)
Pilotun oturacağı kısımdır. Temel olarak pilotun takabilmesi
için, kol ve bacaklardan geçen askılardan oluşur. Yapısı
kullanılan malzeme ve ek donanımlara göre farklılıklar
arz edebilir. Bazı harneslerde çapraz kolonlar bulunur.
Bunlar kubbeyi daha güvenli tutmak için pilotun vücut
hareketini doğrudan yukarıya iletmesini engelleyen bir
yapıları vardır. Gelişmiş harneslerin, hızlandırıcı (speed
sistem) bağlantıları, sırt koruyucusu, hava yastığı, yedek
paraşüt bölümü gibi avantajları vardır. Bütün harnesler
pilotun vücut yapısına göre ayarlanabilir.
Meteorolojik Bilgiler
Hava sporlarını güvenli bir şekilde yapmak için uygun
hava koşulları çok önemlidir. Özellikle yamaç paraşütü
için temel meteorolojik bilgiler gereklidir. Rüzgarın
hareketi ve bulutların şekli uçuş için ilk işaretin alındığı
meteorolojik olgudur. Diğer iki olgu türbülans ve termik'tir. Türbulans
Dikey hava hareketleridir. Türbulanslar; 5 km/h aşan
darbe hareketlerinde, belli coğrafik bölgelerde, dik
bir tepeye arkadan gelen rüzgar ile, termik giriş-çıkışlarında
ve cephe bölgelerinde gözlenir.
Termik Sıcak hava kütlesinin yükselmesiyle oluşur. Bu hava
kütlesi soğuyarak uçuşu engelleyici bulutları oluşturur,
bu da şiddetli türbülansa neden olur. Termik özellikle
kayalık bölgelerde, asfalt alanlarda, orman bölgesinde,
su bölgesinde(nehir,göl,deniz...) ve tarlalı alanlarda
daha fazlaca oluşum gösterir.
Kurslar
Ülkemizde Yamaç Paraşütü kursu Türk Hava Kurumu, üniversite
kulüpleri ve özel kulüpler tarafından eğitim düzenlenmektedir. Kursa Katılma Koşulları * 16 yaşından gün almış olmak.
* 18 yaşından küçük olanların yasal velileri tarafından
verilecek noter onaylı muvafakatname şarttır.
* 4 adet vesikalık fotoğraf (düzenlenecek belgeler için
) .
* Tam teşekküllü hastaneden "ICAO EK-1'e göre uçuş
ve atlayışa elverişlidir" kaydı bulunan sağlık kurulu
raporu almış olmak.
* En az orta okul mezunu olmak .
* En az 1.55 boyunda ve en az 45 kg ağırlığında olmak.
* Kan gurubu belgesi
* Onaylı nüfus cüzdan sureti.