Çeşitli uygarlıkların beşiği olan Anadolu'da, Selçuklular
ve Osmanlılar döneminden günümüze kadar varlıklarını sürdürebilmiş
değişik türde ve çok sayıdaki mimari eserler arasında
en ilginç olanları, hiç şüphesiz han
ve kervansaraylardır. Kültürel mirasımızın en önemli
unsurlarından olan bu yapıların, doğanın ve diğer çevresel
etkenlerin tahribatına karşı korunması, bir koruma -
kullanma dengesi içinde yaşatılarak tarihi İpek Yolunun
canlandırılması amacıyla, turizm olgusu kapsamında değerlendirilmesi
hedeflenmiştir. Bu hedef doğrultusunda, öncelikle
tur güzergahı üzerinde olan han ve
kervansaraylara turizm amaçlı hizmetleri sunabilecek
"Mola Noktası" fonksiyonu verilmesi çalışmaları
başlatılmıştır.İlk etapta, ana tur güzergahı ile çakışan
İpek Yolu üzerinde değerlendirilmesi düşünülen Han ve
Kervansaraylara ilişkin ön etütler, Turizm Bakanlığı
ile Vakıflar Genel Müdürlüğü işbirliği çerçevesinde
yapılmış ve 11 adet kervansaray belirlenmiştir.
Bunlar;
1- Sultan Hanı (Aksaray -13. yy.)
2- Saruhan (Nevşehir / Ürgüp -13. yy.)
3- Şarapsa Han (Alanya -13. yy.)
4- Akhan (Denizli / Merkez -13. yy.)
5- Ağzıkara Han (Aksaray -13. yy.)
6- Alara Han (Antalya / Alanya -13. yy.)
7- Çardak Hanı (Denizli / Çardak -13. yy.)
8- Susuz Han (Burdur / Bucak -13. yy.)
9- İncir Han (Burdur / Bucak -13. yy.) .
10-Alay Han (Aksaray -13. yy.)
11-Silâhtar Mustafa Paşa Hanı (Malatya / Battal Gazi
-16. yy.)
Bu tarihi yapıların ''Restore et -
İşlet - Devret'' modeli çerçevesinde yatırımcılara tahsisi
için çalışmalar sürdürülmektedir. Kervansarayların restore
edilmesinden sonra, kısıtlı konaklama imkanı tanıyan,
daha çok günübirlik kullanıma yönelik işlev verilerek
turizme kazandırılması ile, hem dünyada eşi olmayan
ve zaman içerisinde yavaş yavaş yok olmaya mahkum bu
eserlerin kullanılarak korunmalar
sağlanmış olacak, hem de geçmiş yüzyıllarda
olduğu gibi, ülke ekonomisine katkıda bulunmaları temin
edilecektir. Bu kervansarayların turizm amaçlı kullanılabilmelerine
olanak sağlayacak bir işbirliği protokolü, Başbakanlık
Vakıflar Genel Müdürlüğü ile Turizm Bakanlığı arasında
22.02.1993 tarihinde imzalanmıştır. Söz konusu protokole
göre, Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından idare edilen
eski eser nitelikli han ve kervansaraylar, adı geçen
Genel Müdürlük tarafından 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa
göre ve Turizm Bakanlığının işbirliği ile ihale edilerek
''Restore et - İşlet - Devret'' modeli çerçevesinde
turizme kazandırılacaktır. Protokol esasları gereği,
yatırım projeleri Kültür Bakanlığınca onaylanacak ve
Turizm Bakanlığından Turizm Yatırım Belgesi alacaklardır.
Turizm sektörü, diğer yatırım sektörleri arasında öncelikli
bir konumdadır.
Eski eserlerin restorasyonu suretiyle
yapılacak turizm yatırımları, Hazine Müsteşarlığınca
belirlenen ''Öncelikli Tür Turizm Yatırımları'' arasında
yer almaktadır. Bu kapsama giren yatırımlar, her yıl
yayınlanan teşvik kararnameleri çerçevesinde ayrıcalıklı
teşviklerden yararlanabilmektedir. Bu eserlerin kullanımı
için, Turizm Bakanlığından Turizm Yatırım Belgesi alınması
halinde ve adı geçen
Müsteşarlık tarafından Teşvik Belgesi
ile desteklendiğinde, tüm teşvik tedbirlerinden yararlanabilmektedirler.
Restorasyonun bitiminden sonra, işletme aşamasına gelindiğinde,
Turizm Bakanlığından Turizm İşletme Belgesi alınması
gerekmektedir.