Yüzey Şekilleri Genel olarak yüksek bir ülke olan Türkiye'de dağlar geniş
yer tutar; buna karşılık, çeşitli düzlükler yani ovalar, platolar
ve çöküntü alanları da çoktur. Bu özellik bir yandan iklimi
çeşitlendirirken, bir yandan da yerleşme düzenini ve ekonomik
yaşamı etkiler.Türkiye iklim, doğal bitki örtüsü, tarım türlerinin
dağılışı gibi etmenler göz önünde bulundurularak yedi büyük
coğrafi bölgeye ayrılmıştır: Akdeniz, Ege, Marmara, Karadeniz,
İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri.
Dağlık bir ülke olan Türkiye'nin başlıca sıradağları, kuzeyde
ve güneyde genel olarak sahillere paralel geniş yaylar çizerek
uzanır. Kuzeydekiler Kuzey Anadolu Dağları, güneydekiler ise
Toroslar'dır. Bu sıradağlar Anadolu'nun orta kesimindeki geniş
düzlükler tarafından birbirinden ayrılmıştır. Sıradağlar,
ülkenin doğu kesimlerinde sıklaşmakta ve yüksek tepeler oluşturmaktadır.
Batı kesiminde ise yükseklik azalmaktadır. Ege ve Marmara
bölgelerinde sıradağlar seyrektir, bu bölgeler daha çok çukur
niteliğindedir. Ülkenin orta kesimlerinde olduğu gibi, Toroslar'ın
uzantıları dışında kalan Güneydoğu Anadolu'da da geniş düzlükler
yer alır. Türkiye'nin en yüksek dağı olan Büyük Ağrı dağı
(5137 m.) ve onun yanındaki sönmüş volkanik bir dağ olan Süphan
dağı, Doğu Anadolu bölgesindedir. Karacadağ, Raman ve Sof
dağları Güneydoğu Anadolu Bölgesinin başlıca dağlarıdır.
Türkiye'de çok sayıda akarsu bulunmaktadır.
Akarsuların büyük bölümünden enerji üretiminde yararlanılır.
Doğu Anadolu'nun başlıca akarsularından Fırat ve Dicle nehirleri
Basra Körfezine, Orta Anadolu'nun Yeşilırmak, Kızılırmak ve
Sakarya nehirleri Karadeniz'e, Batıda Susurluk, Biga ve Gönen
çayları Marmara Denizi'ne; Gediz, Büyük ve Küçük Menderes
nehirleri Ege Denizi'ne dökülür.
Türkiye göllerinin toplam yüzölçümü 9200 km2yi bulur. Göl
sayısı bakımından en zengin bölge Doğu Anadolu'dur. Türkiye'nin
en büyük gölü olan Van Gölü (3713 km2) ile Erçek, Çıldır ve
Hazar gölleri bu bölgededir. İç Anadolu'nun en büyük gölleri
ise sığ ve çok tuzludur. Ülkenin ikinci büyük gölü olan Tuzgölü
(1500 km2) ile Akşehir ve Eber gölleri bu bölgededir. Van
Gölü üzerinde vapur taşımacılığı yapılır.
Marmara ve Boğazlar, Karadeniz'i dış dünyaya açan çok önemli
su yollarıdır. Bütünüyle ulusal sınırlar içinde yer alan Marmara
Denizi, İstanbul Boğazı ile Karadeniz'e, Çanakkale Boğazı
ile de Ege ve Akdeniz'e açılır. Türkiye'nin özellikle Ege
ve Batı Akdeniz kıyıları girintili çıkıntılıdır ve buralarda
çok sayıda körfez yer alır.